Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji
Data publikacji: 01.04.2025 r.
W wolontariat najczęściej angażujemy się w miejscu zamieszkania. Odważniejsi próbują sił w wolontariacie międzynarodowym. A czy można być wolontariuszem bez ruszania się z domu? Młodzi pokazują, że tak!
Wolontariat to dobrowolna, nieodpłatna i świadoma praca, w której ludzie angażują się w istotne dla nich działania na rzecz społeczności, organizacji pozarządowych lub charytatywnych. Z badania „Wolontariat w 2022 roku”, przeprowadzonego przez Główny Urząd Statystyczny, wynika, że w pierwszym kwartale 2022 roku 26,7 proc. Polaków między 15. a 24. rokiem życia aktywnie uczestniczyło w wolontariacie. Młodzi ludzie najczęściej brali udział w działaniach na rzecz społeczeństwa, środowiska naturalnego oraz swoich miejscowości. Dużą popularnością cieszył się wolontariat świadczony w organizacjach pozarządowych.
Wolontariat polskiej młodzieży wykracza także poza granice naszego kraju. Dzięki programom takim jak Wolontariat Europejski i jego następca – Europejski Korpus Solidarności od 2014 do 2023 roku na wolontariat za granicę wyjechało ponad 3300 młodych Polek i Polaków.
Cyfrowy wolontariusz może więcej!
Jest jeszcze jeden rodzaj wolontariatu, którego nie rejestrują statystyki GUS i który (na razie!) nie doczekał się szerokiego opracowania, a zdobywa coraz większą popularność, zwłaszcza wśród osób przed trzydziestką. To wolontariat cyfrowy, zwany także e-wolontariatem, czyli taki, w którym ludzie angażują się w działalność na rzecz społeczności, organizacji pozarządowych, instytucji publicznych lub innych podmiotów za pośrednictwem internetu i narzędzi cyfrowych. Zadania cyfrowych wolontariuszy dotyczą najczęściej tłumaczenia i tworzenia treści, pracy z grafiką, programowania, szkolenia i nauczania oraz prowadzenia badań społecznych.
W przeciwieństwie do tradycyjnego wolontariatu ten cyfrowy pozwala pomagać z każdej lokalizacji (oczywiście z dostępem do internetu!) osobom i społecznościom na całym świecie, w dowolnym momencie i zakresie. Wolontariusze cyfrowi mogą oferować pomoc osobom jej potrzebującym bezpośrednio (na przykład prowadząc korepetycje czy szkolenia online) lub za pośrednictwem platform, które umożliwiają łączenie ich z odbiorcami. W Polsce największą platformą tego typu jest TuDU (tudu.org.pl), na której zarejestrowanych jest przeszło 6100 wolontariuszek i wolontariuszy świadczących pracę na rzecz ponad 1100 organizacji.
Obustronne korzyści
Z opracowania „E-wolontariat i narzędzia cyfrowe w wolontariacie pracowniczym” (bit.ly/4hphkJY) wynika, że tego typu działalność wybierają najczęściej ludzie młodzi. Zdalna forma pozwala im nie tylko zaangażować się w istotne dla nich działania, zyskać poczucie sprawczości i wpływu na otaczający świat, lecz także przynosi konkretne korzyści, takie jak zdobycie doświadczenia zawodowego i rozwój kompetencji związanych z zarządzaniem projektami, komunikacją, pracą zespołową czy obsługą zaawansowanych narzędzi cyfrowych. Dzięki współpracy z organizacjami pozarządowymi, fundacjami czy społecznościami z całego świata wolontariusze mają szansę budować sieć kontaktów zawodowych i osobistych. Mogą też współpracować z podmiotami, do których inaczej nie mieliby dostępu. Ponieważ e-wolontariat daje możliwość działania na rzecz ważnych inicjatyw i projektów bez konieczności opuszczania domu, mogą się nim zajmować nawet osoby z niepełnosprawnością, mieszkające w odległych rejonach czy dysponujące niewielką ilością wolnego czasu.
Organizacje korzystające z pomocy e-wolontariuszy zyskują z kolei dostęp do globalnej sieci specjalistów i entuzjastów, którzy potrafią wesprzeć je w realizacji ich misji. W efekcie mogą efektywniej prowadzić działania promocyjne, rozwijać projekty i docierać do szerszego grona odbiorców. Społeczności, którym pomagają wolontariusze, otrzymują z kolei wsparcie w wielu dziedzinach – od edukacji i technologii, po rozwój lokalnych inicjatyw.
Wolontariat cyfrowy stanowi zatem dla młodzieży wyjątkową okazję do zaangażowania się w ważne działania społeczne, rozwijając jednocześnie umiejętności cyfrowe, językowe i interpersonalne. W rezultacie e-wolontariat ma szansę stać się ważnym narzędziem budowania solidarności i wspierania pozytywnych zmian, dostępnym dla każdego, bez wychodzenia z domu.
Więcej informacji na temat zaangażowania społecznego młodzieży oraz działań państwa na jej rzecz znajduje się na oficjalnej stronie Youth Wiki: national-policies.eacea.ec.europa.eu/youthwiki.